Van Veldhoven, Zīriņa & Allanic

Wie in het Italiaanse schiereiland van de 17e eeuw als vrouw geboren werd in een gegoede familie, had geen andere toekomstperspectieven dan een (gearrangeerd) huwelijk of het klooster. Dat laatste bood voor een jonge vrouw die haar muzikaliteit verder wilde ontwikkelen en beleven de meeste kansen. Niet alleen moest er tijdens de mis gezongen worden en het orgel bespeeld, maar monialen konden ook beschikken over persoonlijke muziekinstrumenten. Bij de uitvoering van polyfone muziek werd creatief omgegaan met het gebrek aan mannen: instrumenten als de viola da gamba en de niet zeer ‘vrouwelijke’ trombone konden de lage stemmen voor hun rekening nemen, als die niet, al dan niet een octaaf hoger, door medezusters gezongen werden.

Het is dan ook niet verwonderlijk dat de meeste gepubliceerde vrouwelijke componisten in de 17e eeuw monialen waren. Wat wel doet verwonderen is hun muziek. Lucrezia Orsina Vizzana’s voorliefde voor teksten die verwijzen naar zingen en musiceren is als een persoonlijke bekentenis. Isabella Leonarda publiceert niet alleen virtuoze vioolsonates, maar bezingt ook de vreugde van haar aardse bestaan met Jezus. Chiara Margarita Cozzolani verklankt de liefde voor haar hemelse bruidegom op zeer zinnelijke wijze, en de metaforen die Vittoria Aleotti en Caterina Assandra voor de hemelse liefde gebruiken zijn niet wezenlijk anders dan die waarin hun tijdgenoten de erotische liefde beschrijven.

Klaartje van Veldhoven wordt geprezen vanwege haar heldere stemgeluid, haar avontuurlijkheid en integere interpretaties. Zij was al vanaf jonge leeftijd te horen op de concertpodia in binnen- en buitenland. Klaartje studeerde aan de Schola Cantorum in Basel en het Koninklijk Conservatorium in Den Haag. Zij toerde door Europa met het European Union Baroque Orchestra o.l.v. Christina Pluhar en zong als soliste bij onder meer het Residentie Orkest, de Nieuwe Philharmonie Utrecht o.l.v. Johannes Leertouwer, Ton Koopman, Sigiswald Kuijken en the Spirit of Gambo.

De Letse sopraan Līga Zīriņa is gespecialiseerd in oude muziek. Haar repertoire strekt zich uit van de renaissance tot de late barok. Zij studeerde hoofdvak zang bij Xenia Meijer aan het Conservatorium van Amsterdam en bijvak barokviool bij Antoinette Lohmann. Momenteel volgt ze een masteropleiding aan de Schola Cantorum Basiliensis in Bazel bij Ulrike Hofbauer. Līga werkte recent onder meer samen met Música Temprana en het Belgische ensemble Vox Luminis.

Constance Allanic is een veelzijdig artiest. Niet alleen als muzikant, maar ook als danseres staat zij met het ene been in de wereld van de historische uitvoeringspraktijk en met het andere in de orale tradities en folklore. Als een van de weinige bespelers van barokharpen is Constance een veelgevraagd soliste en continuospeelster bij onder andere de Nederlandse Bachvereniging (waar zij ook lirone speelt), Concerto Köln, de Holland Baroque Society en verschillende operahuizen in Duitsland. Zij is docente historische harp aan het Conservatorium van Amsterdam.

Programma

Raffaella Aleotti (1575-1620) – S. Vito, Ferrara

• Audivi vocem, uit: Sacrae Cantiones, Venetië 1593

Claudia Sessa (ca. 1570 - ca. 1615) – S. Maria Annunciata, Milaan

• Sopra le orecchie
• Sopra gli occhi
• uit: Canoro pianto di Maria Vergine, Venetië 1613

Caterina Assandra (ca. 1590 - na 1618) – S. Agata, Lomello

• O dulcis amor Jesu, uit: Motetti a due e tre voci, opera seconda, Venetië 1609

Cipriano de Rore (1515-1565) / Elena Malvezzi (ca. 1515-1563) – S. Agnese, Bologna

• Carità (intavolatie), uit Elena Malvezzi’s manuscript, ca. 1560

Lucrezia Orsina Vizzana (ca. 1590-1662) – S. Cristina, Bologna

• O invictissima
• Omnes gentes cantate Domino
• Sonet vox tua
• Amo Christum
• uit: Componimenti musicali de motetti concertati, Venetië 1623

Maria Xaveria Peruchona (ca. 1652 - na 1709) – S. Orsola, Galliate (Novara)

• O vos omnes, uit: Sacri Concerti, opera prima, Milaan 1675

Chiara Margarita Cozzolani (1602-1677) – S. Radegonda, Milaan

• Venite qui esuritis, uit: Scherzi di sacra melodia, opera terza, Venetië 1648
• O dulcis Jesu, uit: Corollarium Geistlicher Collectaneorum, Leipzig 1649

Claudia Francesca Rusca (1593-1676) – S. Caterina, Brera (Milaan)

• Ego dormio
• Canzona prima
• Iubilate
• uit: Sacri Concerti, Milaan 1630

Isabella Leonarda (1620-1704) – S. Orsola, Novara

• Sonata duodecima a violino solo, uit: Sonate opera XVI, Bologna 1693

Maria Francesca Nascimbeni (1658-1680) – Ancona

• Lo sposo vezzoso, uit: Canzoni e madrigali morali, Ancona 1674