Kerkdorp ’t Woudt

Sinds de dertiende eeuw

Een groene plek waar de Randstad even verdwijnt

Het kerkdorp ’t Woudt dateert uit de dertiende eeuw. De naam verwijst naar de kleibaan, waarop al in de eerste eeuwen van onze jaartelling werd gewoond. Hierop groeiden beuken en eiken. Deze bomen onderscheidden zich in hoogte van de wilgen en elzen die op de veengrond groeiden.

Middeleeuwen

Het Rijke Woudt

In de Middeleeuwen werden er drie boerderijen gebouwd. Na de stichting van de kerk breidde de bebouwing zich uit met een pastorie, schoolhuis, kosterswoning, herberg en enkele kleine huisjes voor de knechten van de boerderijen.

’t Woudt werd geroemd om haar uitzonderlijk goede boter die er werd geproduceerd. Lange tijd duidde men het kerkdorp aan met de naam ‘Het Rijke Woudt’. Inmiddels worden de drie oude boerderijen niet meer voor het agrarisch bedrijf gebruikt en hebben ook de pastorie en het schoolhuis hun oorspronkelijke functie verloren. In een voormalige hooiberg is nu Koffiehuis ‘De Hooiberg’.

1277 – 1831

De kerk

In 1277 ontvangen de parochianen van de kerk het patronaatsrecht. Dit betekent dat zij het recht krijgen om zelf een pastoor voor te dragen. Uit de stichtingstijd van de kerk rest alleen nog het onderste deel van de toren, dat is opgebouwd met kloostermoppen.

De vorm van de huidige kerk is rond 1500 tot stand gekomen. Helaas missen we sinds 1831 het koor van de kerk, dat toen plaats maakte voor een kerkhof.

‘Het Woudt brande in de liefde Gods altijd’

Tiengebodenbord, 1599

Sinds 1572

Preekstoel, voorzanger en orgel

In 1572 ging de kerk over naar de Reformatie en kwam de preekstoel in de eredienst centraal te staan. De zandloper erop waakte over de duur van de preek. Boven de kansel, in de oorspronkelijke koorboog, hangt het Tiengebodenbord. Opmerkelijk in de kerk is het directe licht door de hoge gotische ramen.

De samenzang in de kerk werd eeuwen vanaf het katheder op het doophek geleid door een voorzanger. Gewoonlijk verzorgde de schoolmeester van ’t Woudt deze taak. Pas sinds 1891 wordt er gebruik gemaakt van een kerkorgel. In 1970 werd er een nieuw orgel geplaatst dat in 1987 haar huidige uiterlijk, kleurstelling en dispositie verkreeg.

De kerk van ’t Woudt in het weidelandschap