Le Nuove Musiche

Vanavond klinkt er muziek van mensen aan het hof van Ferrara van o.a. Raffaella Aleotti, Luzzasco Luzzaschi en Lodovico Agostini. Muziek speciaal geschreven voor deze super-vrouwen met hemelse stemmen. Er klinkt ook muziek uit de kring rond het hof van talentvolle vrouwen als Francesca Caccini, Barbara Strozzi en natuurlijk van Claudio Monteverdi. Hij kende de zangers maar al te goed en schreef daar ook muziek voor.

Ook is er prachtige muziek van latere vrouwen te horen die moeite hadden met de mannenwereld om hen heen zoals Clara Schumann en Nadia Boulanger en er klinken teksten van onze eigen Tre Donne, op muziek gezet door Stijn van der Loo.

TRE DONNE

Mannen moeten werken, vrouwen moeten zorgen: deze oeroude opvatting vormt de basis voor veel kwalijke, stereotiepe opvattingen over mannen- en vrouwenrollen door de eeuwen heen. Ook het optreden op een podium was eeuwenlang taboe voor vrouwen. Vrouwenrollen werden daarom door mannen gespeeld of gezongen.

In de Europese canon van de muziekgeschiedenis klinken slechts weinig stemmen van vrouwelijke musici, veel vrouwen die in het verleden wel degelijk een belangrijke rol hebben gespeeld, zijn hieruit verdwenen. In de voorstelling TRE DONNE schrijft Le Nuove Musiche een nieuwe geschiedenis via de vrouwen die daaruit zijn geschrapt. De stemmen van deze vrouwen laat zij weer helder klinken en krijgen zij de aandacht die ze verdienen.

Italië, eind zestiende eeuw. Aan de hoven bloeien de kunsten als nooit tevoren. Bouwmeesters, beeldend kunstenaars en musici worden ingezet ter meerdere eer en glorie van de adel. Mannen en jongens zongen de mooiste muziek die ooit werd geschreven. In Ferrara, aan het hof van graaf Alfonso d’Este was het niet anders. Maar daar klonk ook een ánder geluid: in het geheim – Musica Segreta – klonken daar de onaardse, adembenemende stemmen van drie virtuoze zangeressen: TRE DONNE DI FERRARA.

Geheim bleef het niet lang. Hun virtuositeit baarde opzien en inspireerde grote componisten tot unieke meesterwerken. Als feministes avant la lettre veroverden de Tre Donne moeiteloos de beschaafde wereld. Totdat in 1597 graaf Alfonso overlijdt. Zijn dood betekent ook het einde voor de Tre Donne. Muziek is opnieuw aan de mannen. Vrouwenstemmen worden overgenomen door jongens en castraten. De Tre Donne raken in de vergetelheid, maar Le Nuove Musiche brengt deze vrouwen terug.

Regie: Kiki Jaski. Visueel concept en kostuums: Sanne Puijk. Productie: EEBA Music (Evert Bandringa).

Programma

De musici doen een greep uit onderstaande componisten en stukken:

Raffaella Aleotti (1575-1620)

• Angelus ad pastores ait

Luzzasco Luzzaschi (ca. 1545-1607)

• Troppo ben può
• Io mi son giovinetta
• Aura soave

Lodovico Agostini (1534-1590)

• Tra Giove in cielo
• Morrò

Barbara Strozzi (1619-1677)

• Le tre Grazie a Venere

Claudio Monteverdi (1567-1643)

• Sciocco mondo

Francesca Caccini (1587-1640)

• Dov’io credea

Clara Schumann (1819-1896)

• Die stille Lotosblume
• Sie liebten sich beide
• Ich hab’ in deinem Auge

Nadia Boulanger (1887-1979)

• In paradisum
• Was will die einsame Träne?
• S’il arrive jamais

Stijn van der Loo (1963)

• Op reis
• 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10
• Vrij