Archief

Het verhaal van het Amsterdamse Narratio Quartet begon in 2009 toen het werd uitgenodigd om Beethovens laatste vijf strijkkwartetten op vijf opeenvolgende avonden uit te voeren op het Festival Oude Muziek Utrecht. Juist deze late Beethovenkwartetten worden zelden op historische instrumenten gespeeld met darmsnaren en strijkstokken uit de 19e eeuw.

Tijdens het seizoen 2023/2024 nam het kwartet de volledige Beethovencyclus op voor het label Challenge Classics. Voor zover bekend is het Narratio Quartet het eerste Nederlandse kwartet dat de volledige cyclus heeft opgenomen. Wereldwijd voert het als eerste deze kwartetten uit op historische instrumenten.

De internationale pers over de Beethoven-opnames:

• ‘A historical document of the first magnitude’ – Sonograma, Spanje
• ‘The Narratio Quartet’s point of view on Beethoven’s timeless masterpieces is not just a thoroughly researched one, but a compellingly convincing one, too’ – Fanfare, VS
• ‘The quartet’s name refers to the art of rhetoric, the projection of which is tellingly apparent in these marvellously communicative performances’ – Early Music, VK

De naam ‘Narratio’ verwijst naar de kunst van de retoriek en illustreert de focus van het kwartet op verhalen vertellen en op de interactie tussen de muzikanten, en tussen het kwartet en het publiek.

Johannes Leertouwer treedt op als solist, kamermuziekspeler en dirigent. Jarenlang was hij concertmeester van Anima Eterna en de Nederlandse Bachvereniging. Hij is artistiek leider en dirigent van de Nieuwe Philharmonie Utrecht en violist van Ensemble Schönbrunn. Hij is professor Historically Informed Performance Practice aan de Seoul National University en werkt als gastdirigent en kamermuziekcoach aan het Conservatorium van Amsterdam. Hij promoveerde in 2023 aan de Universiteit Leiden met onderzoek naar de uitvoeringspraktijk van het orkestrepertoire van Johannes Brahms.

Franc Polman is violist in het Orkest van de Achttiende Eeuw en speelde in prestigieuze barokorkesten zoals Musica Antiqua Köln en Les Musiciens du Louvre. Hij is actief in verschillende kamermuziekensembles. Polman bespeelt een aantal Amsterdamse violen uit de zeventiende eeuw, gebouwd door Hendrik Jacobs, Pieter Rombouts en Johannes Cuypers.

Dorothea Vogel studeerde in Zwitserland, de Verenigde Staten en Londen, waar ze sinds haar studie woont. Ze was twintig jaar altvioliste van het Allegri Quartet en is lid van het Primrose Piano Quartet. Ze treedt ook op met het Engelse barokensemble The King’s Consort. Dorothea doceert aan het Royal Welsh College in Cardiff.

Viola de Hoog is een veelzijdig muzikante. Haar internationale carrière speelt zich af in de wereld van de oude muziek, maar ze reisde ook twintig jaar lang de hele wereld over als lid van het gerenommeerde Nederlandse Schönberg Quartet. Ze is celliste van Ensemble Schönbrunn, eerste celliste van de Nieuwe Philharmonie Utrecht en The King’s Consort. Sinds 1990 is Viola docente barokcello, cello en kamermuziek aan de conservatoria van Amsterdam, Utrecht en Bremen.

De instrumenten

• Johannes Leertouwer: viool van Antonius et Hieronymus Fr. Amati, Cremona 1619
• Franc Polman: viool van Pieter Rombouts, Amsterdam ca. 1710
• Dorothea Vogel: altviool van Ludovico Rastelli, Genua ca. 1800
• Viola de Hoog: cello van Giovanni Battista Guadagnini, Milaan ca. 1750, in bruikleen van het NMF

Programma

Ludwig van Beethoven (1770-1827)

Strijkkwartet op. 18 nr. 5 in A groot (1799)

• Allegro
• Menuetto – Trio
• Andante cantabile (con variazioni)
• Allegro

Strijkkwartet op. 131 in cis klein (1826)

• Adagio ma non troppo e molto espressivo
• Allegro molto vivace
• Allegro moderato
• Andante ma non troppo e molto cantabile
• Presto
• Adagio quasi un poco andante
• Allegro

Trio Marie Soldat is opgericht in 2017 door Keiko Shichijo (fortepiano), Cecilia Bernardini (viool) en Marcus van den Munckhof (cello). Hun gedeelde interesse is hun liefde voor de historische uitvoeringspraktijk van het klassieke en romantische pianotriorepertoire, maar ook voor de originele instrumenten. Door de jaren heen hebben zij hun kennis en praktijk van de negentiende-eeuwse speeltechnieken verbreed. Het trio treedt veelvuldig op in heel Europa en geeft vaak uitleg aan het publiek over de unieke kenmerken van hun onderzoek en speelstijl.

De naam Trio Marie Soldat is geïnspireerd op de uitmuntende negentiende-eeuwse violiste Marie Soldat-Roeger, die speelde in de traditie van de Franse vioolschool. Zij heeft met haar spel veel violisten en componisten beïnvloed. Van het spel van Soldat zijn enkele opnames beschikbaar, die een waardevolle extra bron van inspiratie en referentie zijn geweest in hun zoektocht naar de negentiende-eeuwse uitvoeringspraktijk.

Cecilia Bernardini geniet een bloeiende carrière op barok- en klassieke viool. Als soliste speelde zij onder meer in het Concertgebouw, de Musikverein in Wenen en het Konzerthaus Berlijn. Een van haar grootste passies is het spelen van kamermuziek. Vaste duopartner is de fortepianiste Keiko Shichijo. Cecilia maakt deel uit van het Quartetto Bernardini, samen met haar vader hoboïst Alfredo Bernardini, altvioliste Simone Jandl en cellist Marcus van den Munckhof. Zij was concertmeester van het Dunedin Consort en Ensemble Pygmalion, en als gastaanvoerder of soliste werkt zij onder meer met Ensemble Zefiro, de Nederlandse Bachvereniging, Vox Luminis, Tafelmusik, de Orquesta Barroca de Sevilla en het Helsinki Baroque Orchestra. Momenteel is zij vaste concertmeester bij B’Rock in België en artistiek leider van het Freiburger Barockorchester.

De pianiste en fortepianiste Keiko Shichijo is een bijzondere stem in de wereld van zowel de klassieke als de hedendaagse muziek. Zij verbindt een traditionele Japanse sensitiviteit met een grondige kennis van de Europese historische uitvoeringspraktijk. Keiko heeft vele prijzen gewonnen, waaronder tweemaal het Internationale Oude Muziek Concours van Musica Antiqua in Brugge (solo en in duo). Zij is professor piano aan het KASK conservatorium in Gent en docent piano en fortepiano aan de Fontys Academy of Music and Performing Arts in Tilburg. Voor de editie 2019 van de International Competition Musica Antiqua, categorie fortepiano, was Keiko jurylid. Recent was zij te horen op onder meer het festival Printemps des Arts (Frankrijk), het Festival Oude Muziek Utrecht, het MA Festival (België) en het Canberra International Festival (Australië).

Marcus van den Munckhof (1988) studeerde aan het Conservatorium van Amsterdam. Tijdens en na zijn master volgde hij vele masterclasses bij cellisten als Anner Bylsma, Job ter Haar, Roel Dieltiens, Jordi Savall en Gaetano Nasillo. Marcus speelde in orkesten en ensembles zoals het Dunedin Consort, Zefiro, Amsterdam Sinfonietta en het Nederlands Philharmonisch Orkest. De afgelopen jaren heeft hij zich meer en meer gericht op historische uitvoeringspraktijken. Het onderzoek naar de tijdgeest en de realisatie daarvan stimuleert hem om op zoek te gaan naar projecten en musici die hem daarin inspireren.

In oktober 2021 kwam de debuut-cd van het trio uit, met pianotrio’s van Beethoven en Schubert.

Programma

Wolfgang Amadeus Mozart (1756-1791)

Pianotrio KV 254 in Bes voor viool, cello en fortepiano

• Allegro assai
• Adagio
• Rondo: Tempo di menuetto

Ludwig van Beethoven (1770-1827)

• 12 Variationen für Klavier und Cello über das Thema ‘Ein Mädchen oder Weibchen’ aus Mozarts Oper Die Zauberflöte in F-Dur, op. 66

Andreas Romberg (1767-1821) en Bernhard Romberg (1767-1841)

• Duo nr. 2 voor viool en cello: Andante con variazioni op het thema ‘Bei Männern, welche Liebe fühlen’ uit Die Zauberflöte

Joseph Haydn (1732-1809)

• Moderato uit Klaviersonate nr. 32, Hob. XVI:44 in g klein
• Pianotrio nr. 39, Hob. XV:25 in G groot: Andante – Poco adagio – Finale: Rondo all’Ongarese, Presto

Na een op politiek vlak onstabiele periode met een burgeroorlog (1642-1649) en de dictatuur van Oliver Cromwell werd Henry Purcell in 1659 geboren onder een gunstig gesternte: de monarchie onder koning Charles II werd hersteld en het muziekleven kwam weer tot volle bloei. Purcell profiteerde van de diverse invloeden die in Engeland binnensijpelden.

Vooreerst de Franse invloed, als gevolg van de ballingschap van de koning aan het hof van Lodewijk XIV, en de Italiaanse invloed, die overal in Europa een dominante positie begon in te nemen. Typisch Frans waren de dansen of aan de dans verwante stukken zoals Air, Rondeau, Allemande en Courante.

De Hornpipe is een typisch Engelse dans, met een pittig ritme. Een aan Frankrijk ontleend structuurprincipe dat Purcell als geen ander beheerste was de basso-ostinatotechniek. Op basis van een steeds herhaalde basformule stond deze ground bekend. Meesterlijke voorbeelden zijn de songs Musick for a while, Oh solitude en Her charming strains: drie liederen die een typisch Engelse melancholische sfeer oproepen, en A new Ground uit een ode ter ere van de Heilige Cecilia.

Van Daniel Purcell, de broer van Henry, is de ground Now sooth our joy, een ode voor de verjaardag van prinses Anne. Vrijer van opzet is Henry’s lied met strijkers When Orpheus sang, een ode aan de kracht van de muziek. De dans primeert in het luchtige lied Strike the viol, touch the lute uit de ode Come ye sons of Art, het laatste muzikale verjaardagsgeschenk dat Purcell aanbood aan koningin Mary in 1694, het jaar waarin ze kort nadien overleed. Zelf overleed Henry vroegtijdig in 1695.

Ook de Italiaanse instrumentale genres kenden in Engeland succes, vooral de solo- en triosonate, in een bonte afwisseling tussen trage (Largo, Adagio) en snelle (Vivace) delen, rijk aan wisselende emoties zoals van een componist in de barok werd verwacht.

Musica Gloria, opgericht in 2006 in Brugge, is een jong, sprankelend, instrumentaal en vocaal barokensemble, geleid door Beniamino Paganini (traverso, barokklavieren, maestro al cembalo en musicoloog) en Nele Vertommen (barokhobo, blokfluit en artistiek onderzoek). Het ensemble wil oude muziek op een affectvolle, levendige, kleurrijke en historisch geïnformeerde manier, op (kopieën van) historische instrumenten bij luisteraars brengen. Het repertoire gaat van vroeg- tot laatbarok en van de meest bekende tot ten onrechte onbekende werken.

Boeiende, evenwichtige en gefundeerde programma’s brengen is een must voor het ensemble. Afhankelijk van het programma en het project concerteert Musica Gloria met 2 tot een veertigtal jonge, enthousiaste solisten. Musica Gloria kiest bewust voor een aanpak vanuit respect en verantwoordelijkheid voor de muziek, de musici, alle betrokkenen en de omgeving. Het ensemble trekt een enthousiast publiek aan en speelt een dertigtal concerten per jaar, geregeld voor volle zalen op vele nationale en internationale podia.

Programma

Musick for a While – Henry Purcell (1659-1695) & Daniel Purcell (ca. 1664-1717)

Henry Purcell

• Musick for a while uit Oedipus, Z. 583
• Hornpipe uit The Old Bachelor, Z. 607
• Entry Dance uit The Fairy Queen, Z. 629
• Rondeau uit The Fairy Queen, Z. 629
• When Orpheus sang uit Celestial Music did the Gods inspire, Z. 322
• Almand, Corant & Hornpipe uit klavecimbelsuite in d, Z. 642
• Hornpipe uit The Fairy Queen, Z. 629

I wandered lonely as a cloud – William Wordsworth

• Oh Solitude uit Comes Amoris, Z. 406
• Second act tune: Air uit The Fairy Queen, Z. 629
• Triosonate met blokfluit, discantgamba en continuo in d, Z. 806, 809 & 796: Adagio, Canzona, Largo, Vivace, Largo, Vivace, Adagio

Daniel Purcell

• Sound the Trumpet (D) uit Wellcome glorious day, H409
• Now sooth our joy (d) uit Wellcome glorious day, H409

Henry Purcell

• Prelude in d klein, Z. 773

Daniel Purcell

• Sonata seconda for fluto solo in d
• Aire I, Aire II, Bore, Slow air uit The Unhappy Penitent

Henry Purcell

• Her charming strains uit Celestial Music did the Gods inspire, Z. 322

Tobias Hume (ca. 1569-1645)

• Tickle me quickly
• Touch me lightly

Henry Purcell

• A new Ground in e uit Welcome to all pleasures, Z. T682
• Strike the viol, touch the lute uit Come ye sons of Art, Z. 323

In dit programma gaat Erik Bosgraaf samen met filoBarocco op zoek naar de Poolse traditionele volksmuziek door de ogen, of liever gezegd de pen, van Georg Philipp Telemann (1681-1767). In de 18e eeuw was hij hofcomponist in Sorau (nu Żary, Polen) en noteerde op een kladblokje alle melodieën die hij in de tavernes hoorde. Het is heel bijzonder dat we daardoor een beeld hebben van hoe die muziek klonk, omdat volksmuziek meestal niet werd en wordt opgeschreven.

De bekende etnomusicoloog Alan Lomax reisde in het midden van de vorige eeuw met een opnameapparaatje de hele wereld over om uitstervende muziekculturen van minderheden vast te leggen, voordat ze door de opkomende globalisering en massacommunicatie zouden verdwijnen. Telemann deed in zijn tijd in feite hetzelfde, alleen is zijn kladblokje niet meer dan dat: een kladblokje. Het is dus aan ons om onze fantasie te gebruiken, ons te laten inspireren en deze muziek op eigen wijze tot leven te brengen. Erik Bosgraaf en filoBarocco doen dat als ‘educated guess’ en creëren met grote kennis van de Europese volks- en barokmuziek hun eigen versie van wat Telemann drie eeuwen geleden zo heeft geïnspireerd.

Erik Bosgraaf is gasthoogleraar aan de Muziekacademie van Krakau en geeft masterclasses over de hele wereld. Ook gaf hij les aan de beroemde blokfluitklas van het Conservatorium van Amsterdam, waar hij zelf studeerde. In 2011 ontving hij de Nederlandse Muziekprijs, de belangrijkste klassieke muziekprijs in Nederland.

Erik Bosgraaf wordt algemeen beschouwd als een van de meest virtuoze blokfluitisten ter wereld, en zeker de meest avontuurlijke. Bovendien is hij een inspirerende dirigent. Voor Erik is zijn instrument een onuitputtelijke bron van inspiratie, met eindeloze mogelijkheden. Hij improviseert, speelt jazz, gebruikt elektronica en werkt graag samen met mensen uit andere artistieke disciplines, zoals cinematografie. Zijn repertoire strekt zich uit van middeleeuwse muziek tot Vivaldi’s Vier Jaargetijden tot de muziek van morgen. Voor Erik is er geen fundamenteel verschil tussen historisch en hedendaags repertoire: ‘oude muziek is altijd nieuw’. Als solist wordt hij regelmatig uitgenodigd om zelf het orkest te leiden. Als hij niet op de blokfluit speelt, leidt hij vanaf het klavecimbel of dirigeert hij vanaf het front.

Het ensemble filoBarocco staat voor het bereiken en verleggen van de grenzen van de uitvoering van barokmuziek. Het ensemble ontstond in 2018 toen de kernleden elkaar ontmoetten op de conservatoria van Lugano (CH) en Como (IT). Hun eerste optredens vonden plaats tussen Italiaans Zwitserland en Noord-Italië. In 2018 ontving de groep een speciale vermelding van de jury van de internationale wedstrijd Marcello Pontillo in Florence voor ‘beste artistieke project’ en in 2019 produceerde het ensemble in eigen beheer een opname, simpelweg genaamd filoBarocco.

Het ensemble is uitgenodigd op internationale festivals en podia, waaronder het Ambronay Festival, de Händel-Festspiele Göttingen, het Narodowe Forum Muzyki Wrocław, het Festival de Torroella de Montgrí, het Sofia Baroque Arts Festival en Ghislieri Musica. Van 2020 tot 2023 werd filoBarocco geselecteerd voor het prestigieuze EEEmerging-programma, een door de Europese Unie opgericht project voor opkomende ensembles, met artistieke residenties in Italië, Frankrijk, Spanje, Duitsland, Polen, Letland, het Verenigd Koninkrijk en Roemenië.

Papillon komt met het programma ‘KLEUR’: een familieconcert speciaal voor kinderen van 4 tot ca. 9 jaar met hun ouders, opa’s en oma’s met hun kleinkinderen en voor vele anderen!

KLEUR is een fantasierijk kinderconcert over Flip, die in Grijshuizen woont, waar de lucht altijd grijs is, de huizen allemaal grijs zijn en de mensen altijd grijs kijken. Op een dag ziet Flip een bijzondere vogel langs vliegen die een schatkaart laat vallen, en zo gaat Flip op ontdekkingstocht naar de wondere wereld van KLEUR! Onderweg komt Flip langs allerlei bijzondere plaatsen en ontmoet hij kleurrijke wezens. Tijdens zijn reis wordt hij vergezeld door prachtige barokmuziek, uitgevoerd op historische instrumenten.

Tijdens de voorstelling wordt het publiek actief bij de muziek betrokken door mee te zingen, te bewegen en bodypercussie uit te voeren. Na afloop krijgen de aanwezigen uitleg over de bijzondere instrumenten en is er de mogelijkheid om die van dichtbij te bekijken en uit te proberen.

Ensemble Papillon is een jong gezelschap dat klassieke muziek naar een jonge doelgroep brengt. Barokmuziek om precies te zijn. Deze periode uit het verleden staat bol van krachtige, fantasievolle en emotionele muziek. Veel kinderen komen hier weinig mee in aanraking en dat vinden wij een gemis. Via verhalend muziektheater maakt Papillon de prachtige klassieke klanken beschikbaar voor jonge luisteraars in de basisschoolleeftijd.

Manu Huyssen, Koos Verhage, Tim Veldman en Rianne Helmus leerden elkaar kennen tijdens hun studies aan het Utrechts Conservatorium. Met dit ensemble combineren ze hun liefde voor barokmuziek, educatie en performance. Ensemble Papillon speelt op authentieke instrumenten, en door het verbinden van verhaal, beeld en klank ontstaat een nieuwe blik op oude muziek.